Omurga ve Skolyoz Tedavileri
Omurga, vücudun dik durmasını sağlayan ve hareket sisteminin temelini oluşturan en önemli yapılardan biridir. Omurgada gelişen eğrilikler, duruş bozuklukları, disk problemleri ve dejeneratif hastalıklar yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkan skolyoz (omurga eğriliği), erken teşhis edilmediğinde ilerleyerek hem estetik hem de fonksiyonel problemlere yol açabilmektedir.
Bu nedenle omurga sağlığının korunması ve skolyozun erken dönemde tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Skolyoz Nedir?
Skolyoz, omurganın sağa veya sola doğru anormal şekilde eğrilmesiyle ortaya çıkan üç boyutlu bir omurga deformitesidir.
Normal bir omurga önden bakıldığında düz görünmelidir. Skolyoz geliştiğinde omurgada yana doğru eğrilik ve omurların kendi ekseni etrafında dönmesi meydana gelir.
Toplumda özellikle büyüme çağındaki çocuklar ve ergenlerde sık görülmektedir.
Çocuklarda Skolyoz Neden Olur?
Google’da en sık aranan sorulardan biri:
“Çocuklarda skolyoz neden olur?”
Skolyozun nedenleri arasında:
- Nedeni bilinmeyen (idiopatik) skolyoz
- Doğumsal omurga anomalileri
- Kas ve sinir hastalıkları
- Genetik yatkınlık
- Nöromüsküler hastalıklar
bulunmaktadır.
Vakaların büyük çoğunluğunu ergenlik döneminde görülen idiopatik skolyoz oluşturmaktadır.
Skolyoz Belirtileri Nelerdir?
Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken belirtiler:
Omuz Seviyelerinde Eşitsizlik
Bir omuz diğerinden daha yukarıda görünebilir.
Kürek Kemiklerinde Asimetri
Sırt bölgesinde çıkıntı oluşabilir.
Bel Çukurlarında Farklılık
Bel kıvrımları eşit görünmeyebilir.
Gövdenin Bir Tarafa Kayması
Çocuk ayakta dururken vücut bir tarafa eğilmiş gibi görünebilir.
Kıyafetlerin Eğri Durması
Tişört veya elbiseler vücutta simetrik durmayabilir.
Sırtta Kamburluk Görünümü
Öne eğilme testi sırasında belirginleşebilir.
Skolyoz Kaç Yaşında Ortaya Çıkar?
Skolyoz her yaşta görülebilir ancak en sık:
- 10-18 yaş arası
- Hızlı büyüme dönemlerinde
- Ergenlik çağında
tespit edilmektedir.
Bu nedenle okul çağı çocuklarında düzenli omurga muayeneleri önemlidir.
Skolyoz Tanısı Nasıl Konulur?
Muayene sırasında:
- Omurga dizilimi değerlendirilir
- Omuz seviyeleri incelenir
- Öne eğilme testi uygulanır
Gerekli durumlarda:
- Skolyoz grafisi
- Röntgen
- MR incelemesi
istenebilir.
Eğriliğin derecesi Cobb açısı ile ölçülmektedir.
Skolyoz Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi planı;
- Hastanın yaşı
- Eğriliğin derecesi
- Büyüme potansiyeli
- Eğriliğin ilerleme riski
göz önünde bulundurularak belirlenir.
Takip
Küçük dereceli eğriliklerde düzenli takip yeterli olabilir.
Skolyoz Egzersizleri
Omurga kaslarının güçlendirilmesine yardımcı olabilir.
Skolyoz Korsesi
Büyüme çağındaki çocuklarda eğriliğin ilerlemesini yavaşlatmak amacıyla kullanılabilir.
Skolyoz Ameliyatı
İleri derece eğriliklerde cerrahi tedavi gerekebilir.
Skolyoz Korsesi İşe Yarar mı?
Bu soru ebeveynler tarafından sık sorulmaktadır.
Uygun hastalarda kullanılan skolyoz korseleri eğriliğin ilerlemesini yavaşlatabilir ve ameliyat ihtiyacını azaltabilir.
Ancak her skolyoz hastasında korse kullanılması gerekmez.
Skolyoz Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi düşünülebilir:
- İleri derece eğrilikler
- İlerlemeye devam eden skolyoz
- Kozmetik deformite
- Solunum fonksiyonlarını etkileyen eğrilikler
Modern omurga cerrahisi teknikleri sayesinde başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir.
Erişkinlerde Omurga Problemleri
Omurga hastalıkları yalnızca çocuklarda görülmez.
Erişkinlerde sık görülen problemler:
- Bel fıtığı
- Boyun fıtığı
- Omurga kireçlenmesi
- Dar kanal hastalığı
- Dejeneratif skolyoz
olarak sıralanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Skolyoz kendiliğinden düzelir mi?
Hayır. Bazı hafif eğrilikler ilerlemeyebilir ancak düzenli takip gereklidir.
Skolyoz egzersizle geçer mi?
Egzersizler destekleyici tedavi sağlar ancak ileri eğrilikleri düzeltmez.
Skolyoz ameliyatı riskli midir?
Günümüzde gelişmiş omurga cerrahisi teknikleri sayesinde yüksek başarı oranları elde edilmektedir.
Çocuklarda skolyoz nasıl anlaşılır?
Omuz seviyelerinde eşitsizlik, sırtta eğrilik ve bel asimetrisi en sık belirtilerdir.
Skolyoz kaç derece olursa ameliyat gerekir?
Karar yalnızca dereceye göre değil, hastanın yaşı ve eğriliğin ilerleme durumuna göre verilir.
Sonuç
Çocuklarda ve gençlerde skolyozun erken dönemde fark edilmesi, tedavi başarısında kritik öneme sahiptir. Özellikle omuz seviyelerinde eşitsizlik, sırtta eğrilik veya duruş bozukluğu fark eden ailelerin gecikmeden ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurması önerilir.
Op. Dr. İlhan AÇIKGÖZ, omurga hastalıkları, skolyoz tedavisi, çocuk ve gençlerde omurga eğrilikleri ile kompleks omurga problemlerinin değerlendirilmesi ve tedavisinde güncel yaklaşımlarla hizmet vermektedir.